อาหารสายยาง มีสูตรเฉพาะ เพื่อให้เหมาะกับ ผู้ป่วยแต่ละประเภท !นี่คือจุดเด่นที่สุดของการให้อาหารทางสายยาง เพราะเราสามารถ "ออกแบบสารอาหารให้เป็นยารักษาโรค" ได้เลยครับ ร่างกายของผู้ป่วยแต่ละโรคมีความต้องการและการกำจัดของเสียที่ไม่เหมือนกัน
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน ผมสรุป สูตรเฉพาะ สำหรับผู้ป่วยแต่ละประเภทที่พบบ่อยมาให้ดังนี้ครับ:
1. สูตรสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน (Diabetes Formula)
หัวใจสำคัญ: คุมระดับน้ำตาลไม่ให้พุ่งสูง
ลักษณะเฉพาะ: เน้นคาร์โบไฮเดรตที่มี ดัชนีน้ำตาลต่ำ (Low GI) และเพิ่ม ใยอาหารสูง เพื่อชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้ากระแสเลือด มักมีสัดส่วนไขมันดีสูงขึ้นเพื่อช่วยให้อิ่มนาน
2. สูตรสำหรับผู้ป่วยโรคไต (Kidney Formula)
แบ่งเป็น 2 ประเภทย่อยตามระยะของโรค:
ระยะก่อนล้างไต: ต้อง จำกัดโปรตีน และแร่ธาตุ (โซเดียม, โพแทสเซียม, ฟอสฟอรัส) เพื่อไม่ให้ไตทำงานหนักเกินไป
ระยะล้างไต: ต้อง เพิ่มโปรตีนสูง เพราะการล้างไตจะทำให้เสียโปรตีนไปมาก แต่ยังต้องคุมแร่ธาตุอย่างเคร่งครัด
3. สูตรสำหรับผู้ป่วยโรคตับ (Liver Formula)
หัวใจสำคัญ: ลดการสะสมของของเสียในสมอง
ลักษณะเฉพาะ: ปรับสัดส่วนกรดอะมิโนเป็นพิเศษ (เน้น Branched-chain amino acids) เพื่อช่วยลดโอกาสเกิดอาการซึมหรือหมดสติจากภาวะตับวาย
4. สูตรสำหรับผู้ป่วยโรคปอด (Pulmonary Formula)
หัวใจสำคัญ: ลดภาระการหายใจ
ลักษณะเฉพาะ: ลดคาร์โบไฮเดรตและเพิ่มไขมัน เพราะการย่อยคาร์โบไฮเดรตจะทำให้เกิดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO 2) มาก ซึ่งจะทำให้ผู้ป่วยหอบเหนื่อยง่ายขึ้น
5. สูตรสำหรับผู้ที่มีการย่อย/ดูดซึมผิดปกติ (Elemental Formula)
หัวใจสำคัญ: ย่อยง่ายที่สุด
ลักษณะเฉพาะ: สารอาหารจะถูกย่อยมาให้เรียบร้อยแล้ว (เช่น โปรตีนถูกย่อยเป็นกรดอะมิโนสายสั้นๆ) เหมาะกับผู้ที่มีลำไส้สั้น หรือถ่ายเหลวเรื้อรังจากการให้อาหารสูตรปกติ
💡 ตารางสรุป: เลือกสูตรให้ตรงโรค
ประเภทผู้ป่วย สิ่งที่ต้องเน้นเป็นพิเศษ สิ่งที่ต้องระวัง/จำกัด
เบาหวาน ใยอาหาร, คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน น้ำตาล, ข้าวขาว
โรคไต (ก่อนล้าง) พลังงานจากไขมันและแป้งปลอดโปรตีน โปรตีน, เกลือ, ผักสีเข้ม
โรคปอด ไขมันดี (เพื่อพลังงาน) แป้ง/น้ำตาล (ลดก๊าซ CO2 )
ขาดสารอาหารรุนแรง โปรตีนสูง, พลังงานเข้มข้น -
ทำไมต้องใช้สูตรเฉพาะ?
การใช้สูตรที่ถูกต้องจะช่วยลด "ผลข้างเคียง" ได้มากครับ เช่น:
ลดอาการท้องอืด/ท้องเสีย
คุมความดันและอาการบวมน้ำ
ช่วยให้แผลกดทับหายเร็วขึ้นโดยไม่ไปทำลายไตหรือตับ
